Kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Małowicach

Historia świątyni

Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Małowicach należy do najstarszych ośrodków życia religijnego na terenie obecnej gminy Wińsko. Pierwsze wzmianki o miejscowym kościele pochodzą z początku XIII wieku. W dokumencie z 1209 roku, wystawionym przez księcia Henryka I Brodatego, wspomniano istniejącą już świątynię w Małowicach, co świadczy o ugruntowanej organizacji kościelnej na tych terenach.

W XIV wieku parafia była już dobrze zorganizowana – źródła z 1376 roku wymieniają miejscowego rektora kościoła. Przez kolejne stulecia świątynia była duchowym centrum miejscowej społeczności, towarzysząc mieszkańcom zarówno w chwilach radości, jak i trudnych doświadczeniach historii.

W okresie reformacji, około 1563 roku, kościół został przejęty przez protestantów. Sytuacja ta trwała przez dłuższy czas, podobnie jak w wielu miejscowościach Dolnego Śląska. Szczególnie tragiczne wydarzenia rozegrały się podczas wojny siedmioletniej. W 1761 roku Małowice zostały spalone przez wojska rosyjskie, a wraz z zabudowaniami zniszczeniu uległ również kościół.

Odbudowę świątyni przeprowadzono w latach 1767–1768. Po zakończeniu prac kościół został ponownie poświęcony w pierwszą niedzielę Adwentu 1768 roku. W końcu XIX wieku zapadła decyzja o budowie nowej świątyni, odpowiadającej potrzebom rozwijającej się wspólnoty.

Obecny kościół został wzniesiony w 1899 roku jako budowla neoromańska z cegły klinkierowej. Zachował on swoją historyczną bryłę do dnia dzisiejszego i stanowi charakterystyczny element krajobrazu Małowic.

Po zakończeniu II wojny światowej kościół został przejęty przez Kościół katolicki i przez wiele lat funkcjonował jako świątynia filialna. W odpowiedzi na potrzeby duszpasterskie mieszkańców kardynał Henryk Gulbinowicz erygował z dniem 1 stycznia 1992 roku samodzielną parafię pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Małowicach.

Architektura

Kościół reprezentuje styl neoromański, popularny w końcu XIX wieku na Śląsku. Został zbudowany z czerwonej cegły klinkierowej, z wykorzystaniem charakterystycznych dla tego stylu półkolistych łuków, lizen i fryzów arkadkowych.

Świątynia jest orientowana, jednonawowa, z wyodrębnionym prezbiterium zakończonym półkolistą absydą. Od frontu wznosi się wysoka wieża zwieńczona ostrosłupowym hełmem, będąca dominantą architektoniczną całej miejscowości.

Elewacje wykonano z dużą starannością, pozostawiając dekoracyjną fakturę cegły jako główny element ozdobny. Smukłe, półkoliście zamknięte okna zapewniają dobre oświetlenie wnętrza, a jednocześnie podkreślają spokojny i harmonijny charakter budowli.

Wnętrze świątyni

Wnętrze kościoła zachowuje przejrzysty układ liturgiczny typowy dla świątyń końca XIX wieku. Centralnym miejscem pozostaje prezbiterium z ołtarzem, przy którym sprawowana jest Najświętsza Ofiara.

Na przestrzeni lat wyposażenie kościoła było stopniowo uzupełniane i odnawiane. W świątyni znajdują się obrazy i figury związane z kultem Najświętszej Maryi Panny oraz świętych otaczanych szczególną czcią przez wiernych parafii.

Życie parafii

Od chwili utworzenia samodzielnej parafii w 1992 roku kościół jest centrum życia religijnego mieszkańców Małowic oraz okolicznych miejscowości. Oprócz sprawowania sakramentów odbywają się tutaj nabożeństwa okresowe, adoracje Najświętszego Sakramentu, nabożeństwa maryjne oraz uroczystości patriotyczne i lokalne.

Szczególnym dniem dla wspólnoty jest uroczystość odpustowa ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny obchodzona 8 grudnia.

Kalendarium

1209 – pierwsza wzmianka o kościele w Małowicach.

1376 – źródła wymieniają rektora miejscowego kościoła.

ok. 1563 – przejęcie świątyni przez protestantów.

1761 – zniszczenie kościoła podczas wojny siedmioletniej.

1767–1768 – odbudowa świątyni.

1768 – ponowne poświęcenie kościoła.

1899 – budowa obecnego neoromańskiego kościoła.

1945 – świątynia wraca do kultu katolickiego po zakończeniu II wojny światowej.

1 stycznia 1992 – erygowanie parafii pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Małowicach.

XXI wiek – prowadzone są kolejne prace konserwatorskie i remontowe mające na celu zachowanie zabytkowego charakteru świątyni dla przyszłych pokoleń.

Dziedzictwo

Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Małowicach pozostaje nie tylko cennym zabytkiem architektury sakralnej Dolnego Śląska, ale przede wszystkim żywym miejscem modlitwy. Od ponad ośmiuset lat wpisuje się w historię miejscowości i jej mieszkańców, będąc świadkiem przemian dziejowych oraz znakiem trwałości wiary kolejnych pokoleń.